"Smartphone Detox: આધુનિક જીવનમાં શાંતિ તરફનું એક પગલું"("Smartphone Detox: One Step to Sophisticated Peace")

 

"Smartphone Detox: આધુનિક જીવનમાં શાંતિ તરફનું એક પગલું"

 

 

                 

વધુ પડતો લગાવ કાયમ નુકશાન દાયક હોય છે પછી તે ભૌતિક જીવનમાં હોય કે સંબંધોમાં.આપણા જીવનનું અભિન્ન અંગ બની ગયેલ મોબાઈ આપણા માટે કેટલો લાભ દાયક છે તે વિષે ક્યારે વિચાર્યું છે ? આજે આપણને માતા-પિતા કે પતિ-પત્ની વગર ચાલશે પરંતુ મોબાઈલ વગર નહિ .આટલું વળગણ કેમ?

લગભગ 56.9% લોકો માને છે કે તેઓ ફોન માટે એડિક્ટ છે.   76% લોકો એ જણાવે છે કે જો ફોન તેમના પાસે ન હોય તો તેમને ઍન્ઝાયટી થાય છે, અને 44% લોકો 24 કલાક ફોન વગર ન રહી શકે.મોટાભાગના લોકો ફોન પર અતિ એડિક્ટ બની રહ્યા છે, જે એલાર્મિંગ છે.

એક સર્વે મુજબ વિદ્યાર્થીઓમાં સરેરાશ રોજ 5 કલાક 30 મિનિટ ફોન ઉપયોગ થાય છે — અને કુટુંબના જીવનનો સમીપ ભાગ બની ગયો છે. 4% વિદ્યાર્થીઓ લગભગ 9+ કલાક રોજ ફોન પર વિતાવે છે. જેના લીધે તેઓ 25 થી વધારે વર્ષ જીવનમાં ફોન સાથે લગાયેલા મહેસૂસ કરે છે.એક અભ્યાસમાં અમેરિકાની યુનિવર્સિટી વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યુ હતું કે કેટલીક વ્યક્તિઓ રોજ પોતાના ફોનને 190 વખત ઉઠાવે છે, અને screen time વર્ષો સુધી જીવનનો મોટો હિસ્સો બની શકે છે.

ડિપ્રેશન (ઉદાસીનતા) અને એન્ઝાયટી (ચિંતાવ્યવસ્થા) સાથે જોડાયેલ છે.

                આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો અવિભાજ્ય ભાગ બની ગયો છે. પણ શું તમને ખ્યાલ છે કે દરરોજ આપણે કેટલો સમય ફક્ત મોબાઇલ સ્ક્રીન સામે વિતાવીએ છીએ? આ ટેકનોલોજી ભલે આપણું જીવન સરળ બનાવે છે, પણ વધુ ઉપયોગથી આપણા શરીર, મન અને સંબંધો પર નકારાત્મક અસર થઈ શકે છે.અહીંથી જ શરૂ થાય છે “*Smartphone Detox*” ની જરૂરિયાત.

*Smartphone Detox એટલે શું?*

સ્માર્ટફોન ડિટોક્સ એ એવું આયોજન છે, જેમાં તમે થોડા સમય માટે અથવા નિયત સમયગાળા માટે તમારા ફોનના ઉપયોગમાં ઘટાડો કરો છો. તે વ્યક્તિગત શાંતિ, ફોકસ, માનસિક આરોગ્ય અને સંબંધોને સુધારવા માટે કરવામાં આવે છે.

1. માનસિક આરોગ્ય માટે: સતત નોટિફિકેશન અને સોશિયલ મીડિયા સ્ક્રોલિંગ દિમાગને થકાવે છે. તે તણાવ, ઉતાવળ અને ડિપ્રેશન તરફ દોરી શકે છે.

2. ઉત્પાદકતા માટે: ફોનના વ્યસનથી કામના સમય પર અસર થાય છે. ડિટોક્સથી મન એકાગ્ર થાય છે.

3. સંબંધોમાં નિકટતા: ડિજિટલ વાર્તાલાપ સામે વ્યક્તિગત સંવાદ વધારે મહત્વનો છે.

4. નિદ્રા પર અસર: રાત્રે ફોન વાપરવાથી Melatonin નામક હોર્મોનની અસર થવા લાગતી છે, જે ઊંઘમાં ખલેલ કરે છે.

ડિટોક્સ શરૂ કેવી રીતે કરશો?

નિયમિત સમય નક્કી કરો: દિનચર્યામાં “No Phone Time” નક્કી કરો. જેમ કે સૂતા પહેલા 1 કલાક અને જાગ્યા પછી 1 કલાક ફોનનો ઉપયોગ ના કરો.

નોટિફિકેશન બંધ કરો: ફક્ત અગત્યના apps (જેમ કે Call/SMS) સિવાય બીજા appsની નોટિફિકેશન બંધ કરો.

Screen Time Track કરો: તમારા ફોનમાં Screen Time checker app નો ઉપયોગ કરો.

ફોન વગરના હોબીઝ વિકસાવો: વાંચન, ચાલવું, સંગીત, આત્મ-ચિંતન જેવી પ્રવૃત્તિઓને જગ્યા આપો.

Tech-Free Zones બનાવો: ખાવાનું ટેબલ, શયનકક્ષમાં ફોન નહિ લેવા જેવા નિયમો ઘરમાં રાખો.

આપણને તેમ થાય કે આ બધું કરવાથી શું પ્રાપ્ત થશે? તો

- વધારે ઊંઘ અને આરામ

- સંતુલિત ભાવનાઓ

- સંબંધોમાં સુધારો

- પોતાનો સમય વધુ સારી રીતે જીવી શકાય

 

સ્માર્ટફોન ખરેખર ઉપયોગી છે, પણ તેનો સંતુલિત ઉપયોગ જ શાંતિ અને ખુશી તરફનું માર્ગ છે. હવે સમય છે કે આપણે ourselves ને ડિજિટલ શબદભ્રમમાંથી મુક્ત કરી, જીવનના સાહજિક અવાજો સાથે ફરી જોડાઈએ.

*"જિંદગી real છે, સ્ક્રીન નહીં!"*

જૈમિન જોષી.